Балаларны һәм яшүсмерләрне тукландыру үзенчәлекләре

Балаларның оптималь сәламәт туклануы аларның сәламәтлеген тәэмин итүче, инфекцияләр йогынтысына тотрыклы булуы һәм башка тискәре факторларга каршы торучы, һәм аларның барлык яшь тормыш чорында белем алуга сәләтләре зарури шарт булып тора.

Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор Идарәсе балаларны сыйфатлы һәм куркынычсыз азык-төлек ашамлыклары һәм балалар ассортименты товарлары белән тәэмин итү мәсьәләләренә аерым игътибар бирә. Мәгариф оешмаларында укучыларның туклануын оештыру мәсьәләсе иң мөһим булып тора.

Баланың көндәлек менюсында нигездә икмәк, сөт һәм әче сөт ашамлыклары, май, ит, шикәр, яшелчә һәм җиләк-җимешләр булырга тиеш. Ике-өч көнгә бер тапкыр рационга балык, йомырка, сыр, эремчек кертергә тәкъдим ителә.

Сөт һәм сөт ашамлыклары балалар туклануының мәҗбүри ризыгы булып тора. Мәктәп яшендәге балалар өчен сөт һәм сөт ашамлыклары тәүлек нормасына өч порция тәшкил итә.

Менюга кыздырылган, ысланган ашамлыклар һәм казылык әйберләре кертергә киңәш ителми. Ит әзерләү алдыннан, күзгә күренеп торган майны һәм кош тиресен кисегез. Иттә җиңел үзләштерелә торган тимер бар (тимер, яшелчә һәм җиләк-җимешләрдән аермалы буларак). Әгәр итне азык итеп кулланмасаң, тимер җитешсезлек анемиясе үсү куркынычы арта.

Мәктәп укучысының рационында мәҗбүри аксым ашамлыклары булып диңгез балыгы һәм диңгез ашамлыклары тора-ул йод, бай май кислоталары чыганагы, алар укучының интеллектуаль үсешен яхшырту һәм зобны профилактикалау өчен кирәк.

Мәктәп баласы өчен иң яхшы углевод чыганаклары – җиләк-җимешләр, яшелчәләр, икмәк һәм ботка. Көн саен яшүсмер кимендә 400 грамм яшелчә һәм җиләк-җимеш ашарга тиеш.

Кондитер һәм баллы икмәк -күмәч эшләнмәләрен балалар менюсыннан төшереп калдырырга кирәк. Ләкин, гади углеводлар баллы тәм белән аерылып торганга күрә, балалар азыкны бик яраталар. Әмма шуны да истә тотарга кирәк: тәм-томнар ашкайнату бизләре секрециясен тоткарлый һәм баллы ризыкны азык кабул итә башлаганда кулланырга ярамый. Аларны ашны ашап бетергәннән соң ашарга кирәк, югыйсә бала баллыны ашагач, еш кына башка ризыктан баш тарта. Баллы ризыклар, чыннан да, балалар организмына кирәк. Табигый тәм-томнар – җиләк-җимешләр, бал, кипкән җиләк-җимеш организмның ихтыяҗларын каплый. Әгәр авыр хәлләр булса, иммунитет төшкән очракта, аңа кипкән җиләк-җимеш, кавын, карбыз һәм кайнар эчемлекләр тәкъдим итәргә була. Һәм башка бернинди ашамлыклар да. Айга берничә шундый көн балалар организмының ресурсларын тулыландырачак.

Мәктәп укучысының сәламәт туклануының төп принциплары:

- менюның төрлелеген тәэмин итү;

- пешерү, парда пешерү, пешерү каралган ризыкларны менюда куллану;

- менюда майлар күләме киметелгән гади шикәр, пешерелгән тоз һәм азык җепселләре булган, витаминнар һәм микроэлементлар белән баетылган азык-төлек ашамлыклар куллану;

- оптималь туклану режимы; -азык-төлек ризыгын әзерләү һәм саклау өчен кирәкле җайланмалар һәм башка шартлар булу;

- менюда, әзерләү технологиясендә, зәвыкны көчәйтүчеләр, буягычлар кулланылган, куллануга тәкъдим ителмәгән консервантлар, саклау шартлары бозылган һәм яраклылык срогы узган ашамлыклар; маркир ярлыкларыннан башка яки аларның иминлеген раслый торган документларсыз килгән ашамлыкларның булмавы.

Төп бурыч - организмга барлык файдалы матдәләрне, витаминнарны һәм микроэлементларны бирү. Алар ярдәмендә үскән кеше артык килограммнар белән дә, сәламәтлеге белән дә кыенлыкларга ия булмаячак, ул тулысынча үсәчәк.

ТР буенча Роспотребнадзор Идарәсенең Зеленодольск территориаль бүлеге