Бөтендөнья СПИДка каршы көрәш көне. 35 ел Россия ВИЧ-инфекциясенә каршы тора
Бөтендөнья СПИДка каршы көрәш көне 1988 елдан башлап ВИЧ/СПИД эпидемиясенең глобаль таралуын туктату максатыннан ел саен 1 декабрьдә билгеләп үтелә. Россиядә ВИЧка каршы көрәш 35 елга якын бара. Беренче этапта вирустан саклауның нигезе булып чикләү чаралары хезмәт иткән, бүген Россия Сәламәтлек саклау министрлыгының стратегиясе-җәмгыятькә киң мәгълүмат бирү, ВИЧка тест үткәрү, ВИЧ-инфекцияле кешеләр өчен Толерант мохит булдыру һәм аларны бушлай дарулар белән тәэмин итү.
ВИЧ/СПИД буенча БМОның берләштерелгән программасы буенча 15 яшьтән 49 яшькә кадәрге 35,7 миллион кеше ВИЧ-инфекцияле, шуларның 26 миллионы - эшләүче кешеләр. Хәзерге вакытта барлык яңа инфекцияләрнең һәм СПИДтан үлүчеләрнең өчтән бере диярлек сигез Африка илендә бара.
Советлар Союзында беренче «ВИЧ» диагнозы 1987 елда Танзаниядә командировкада зарарланган Мәскәү тәрҗемәчесенә куела. Беренче пациенттан 5 ай узгач һәм яңа инфекция очраклары ачыкланганнан соң, «СПИД вирусы инфекциясен профилактикалау чаралары турында» беренче Указ кабул ителде. Бер үк вакытта, илдә ВИЧ-инфекцияне эпидемиологик күзәтү системасы булдырыла: һәр инфекция табиблар тарафыннан тикшерелә, ВИЧ авыруы белән учетка куелган элемтәләр чылбыры куела.
1995 елда бүген гамәлдәге «ВИЧ-инфекцияле авыруларның Россия Федерациясендә таралуын кисәтү турында»гы Федераль закон кабул ителә, ул ВИЧ-инфекцияле кешеләрнең хокукларын таный һәм аларны дискриминацияләүгә каршы юнәлдерелә.
Эпидемия вакытында безнең илдә 1,5 миллионнан артык кеше ВИЧ-инфекция алды, шуларның 413,930ы үлде. 2021 елга Россиянең ВИЧ-инфекцияле гражданнарының гомуми саны 1 132 087 кеше иде. ВИЧ белән бәйле эпидемиологик хәл киеренке булып кала: 2021 елның 9 аенда Россиядә 54 423 яңа ВИЧ-инфекция очрагы ачыкланган, 23 319 кеше үлгән. ВИЧ-инфекция очраклары Россиянең барлык субъектларында да теркәлгән.
Зеленодольский районындагы «ТР Гигиена һәм эпидемиология үзәге» ФБУЗның зеленодольский филиалының эпидемиологик исәбе мәгълүматларына караганда, 2021 елда 48 ВИЧ-инфекция очрагы теркәлгән, 2022 елның 10 аенда -38 яңа очрак, шул исәптән 1 бала. ВИЧ-инфекцияле кешеләр арасында күпчелек-30-39 яшьтәге ирләр, һәм халыкның эшләмәгән өлеше. Вирус таралуның төп юлы – сексуаль характерда.
Экспертлар билгеләп үткәнчә, соңгы биш ел эчендә Россиядә ВИЧ-инфекция халыкның гомуми популяциясендә актив тарала. Шуңа да карамастан, уңай динамика күзәтелә: 2019-2021 елларда ВИЧ-инфекциядән авырулар һәм үлүчеләр саны кимү, ВИЧ-инфекцияле аналардан туган сәламәт балалар саны арту.
Бу - ВИЧны профилактикалау һәм дәвалауга карашларны үзгәртү нәтиҗәсе.