Террорчылык акты куркынычы булганда үз-үзеңне тоту кагыйдәләре
Террорчылык-ул оешкан төркем яки партия үзе игълан иткән максатларга көч куллануны системалы файдалану аша ирешергә омтыла торган метод. Куркуны көчәйтү өчен, кибет, вокзалларны шартлату һәм яндыру, тоткыннарны алу, самолетларны урлау кебек террорчылык актлары кулланыла.
Кулдан ясалган шартлаткыч җайланма булырга мөмкин шикле предмет табылган очракта гамәлләр.
Әгәр дә сез шикле предмет тапсагыз-бу фактны һич тә игътибарсыз калдырмагыз! Җәмәгать транспортында булганда, аның хуҗасы турында мәгълүмат алу өчен, әйләнә-тирәдәге кешеләрдән сорашыгыз. Әгәр андыйсы ачыкланмаган икән, кичекмәстән табыш турында машина йөртүчегә (машинистка, кондукторга, милиция хезмәткәренә) хәбәр итегез.
Үз йортыгызның подъездында шикле әйбер табылса, күршеләрегездән сорашыгыз. Бәлки, ул аларның берәрсенә карыйдыр. Әгәр предметның хуҗасы ачыкланмаган икән - кичекмәстән табыш турында милиция бүлегенә хәбәр итегез.
Учреждениедә шикле предмет табылганда, кичекмәстән аның җитәкчесенә (мәктәптә - дежур администраторга) хәбәр итегез. Барлык санап үтелгән очракларда:
тимәгез, ачмагыз һәм табышны күчермәгез;
- аны табу вакытын теркәгез;
кешеләр куркыныч табыштан мөмкин кадәр ераграк китсен өчен тырышыгыз;
- оператив-тикшерү төркеме килгәнне һичшиксез көтегез.;
үзегезнең төп шаһит булуыгызны онытмагыз.
Хәтерлисезме!
Предметның тышкы күренеше аның хәзерге билгеләнешен яшерергә мөмкин. Шартлаткыч җайланмалар өчен камуфляж сыйфатында гади сумкалар, пакетлар, төргәкләр, тартмалар, уенчыклар һ. б. кулланыла.
Әти-әниләр!
Сез балаларыгызның тормышы һәм сәламәтлеге өчен җаваплы. Балаларга аңлатыгыз: урамда яки подъездда табылган теләсә нинди әйбер аларның тормышына куркыныч тудырырга мөмкин.
Әгәр сез атышка эләккәнсез икән, ничек эш итәргә?
Атыш Сезне урамда очратса:
шунда ук ятыгыз да тирә-ягыгызга күз салыгыз, якындагы ышык урынны сайлагыз да, тулы биеклеккә күтәрелмичә, аның янына керегез. Яшеренү урыны булып биналарның чыгынтылары, һәйкәлләр, бетон баганалар, бордюрлар, канаулар һ. б. хезмәт итә ала. беренче мөмкинлек булганда торак йортның подъездында, җир асты кичүендә качыгыз һәм атыш тәмамланганчы көтегез.;
- балаларны коткару өчен чаралар күрегез, кирәк булганда аларны үз тәнегез белән каплагыз;
- булган хәл турында мөмкин булганча милиция хезмәткәрләренә хәбәр итегез.
Әгәр атыш сезне өйдә очратса, ванна бүлмәсенә кереп, идәнгә ятыгыз, чөнки рикошет булу ихтималы аркасында торак бүлмәдә булу куркыныч.
Автобус (троллейбус, трамвайны) террорчылар басып алганда ничек эш итәргә?
Әгәр дә сез террорчылар басып алган автобуста (троллейбуста, трамвайда) булсагыз, сакларга тырышыгыз. түбәндәге тәкъдимнәр:
- террорчыларның игътибарын үзегезгә җәлеп итмәгез, аларның күзләренә Карамагыз, ювелир бизәнү әйберләрен салыгыз. Мини-итәк кигән хатын-кызларга аякларын каплау яхшырак;
тынычланыгыз һәм бу хәлләрдән читкә тайпылырга тырышыгыз, мәсәлән, укый, кроссвордлар чишә башлагыз;
салон буйлап йөрмәгез һәм террорчылар рөхсәтеннән башка Сумкаларыгызны ачмагыз;
- салонны карагыз, атыш очрагында мөмкин булган ышык урыннарны билгеләгез;
террорчыларның провокацион яки ачу китергеч тәртибенә җавап бирмәгез;
әгәр махсус хезмәтләр штурм ясарга маташсалар - кичекмәстән креслолар арасында идәнгә ятыгыз һәм штурм ахырына кадәр шундый хәлдә калыгыз;
азат ителгәннән соң кичекмәстән автобустан (троллейбус, трамвай) чыгып китегез, чөнки аны террорчылар алдан миналау һәм шартлау (яну) мөмкинлеге дә кире кагылмый.
Әгәр сез заложниклар булып чыксагыз, ничек эш итәргә
Әгәр сез тоткынлыкта булсагыз:
һөҗүм итүчеләрне корал куллануга этәрә ала торган гамәлләргә юл куймагыз:
мәхрүм итүләргә, кимсетүләргә һәм кимсетүләргә түзегез, җинаятьчеләрнең күзенә карамагыз, үзегезне усал тотмагыз;
истерикага һәм паникага юл куймагыз, җинаятьчеләрнең таләпләрен үтәгез, аларга каршы килмәгез, үз гомерегезне һәм тирә-юньдәгеләрнең гомерен куркыныч астына куймагыз;
берәр нәрсә эшләгәнче (утырырга, торырга, эчәргә, бәдрәфкә барырга һ. б.), җинаятьчеләрдән рөхсәт сорагыз;
әгәр сез яраланган булсагыз, кузгалмаска тырышыгыз. Моның белән сез өстәмә кан югалтуны булдырмассыз.
Махсус хезмәтләрнең заложникларны азат итү буенча гамәлләре барышында:
идәндә йөзтүбән ятыгыз, башыгызны кулларыгыз белән каплагыз һәм хәрәкәтләнмәгез;
- ишек, тәрәзә уемнарыннан мөмкин кадәр ераграк йөрегез.;
- бернинди очракта да махсус хезмәт хезмәткәрләренә яки алардан каршы йөгермәгез, чөнки сезне җинаятьче дип кабул итәргә мөмкиннәр.
Эвакуация турында мәгълүмат алганда гамәлләр әгәр эвакуация башлану турындагы мәгълүмат сезне фатирда тоткан булса:
документларны, акчаларны, кыйммәтле әйберләрне алыгыз;
электрны, газны, суны сүндерегез, мичтәге (каминдагы) утны сүндерегез;
- өлкән яшьтәге һәм каты авыру кешеләрне эвакуацияләүдә ярдәм итегез;
тышкы ишекне йозакка ябыгыз;
ташландык бинага эвакуация өчен җаваплы затларның рөхсәтеннән соң гына кайтыгыз.