Ир-ат сәламәтлеген саклау атнасы
Тәмәке , алкоголь һәм наркотиклар ир-атларның репродуктив сәламәтлегенә йогынты ясый.
Тәмәке-дөньяда иң көчле легаль наркотик. Тәмәке төтенендә 4000нән артык агулы матдә, шул исәптән сумала ,угарный газ һәм никотин ачыкланган, алар барысы да ир-ат сәламәтлегенә тискәре йогынты ясый. Тәмәке куллану репродуктив функциягә көчле изгеч йогынты ясый. Аерым алганда, никотин һәм угар газы җенес органнарын кислород белән тәэмин итүне начарлата, бу исә ата җенес күзәнәкләренең сыйфатын, шулай ук ата гормоннар (андрогеннар) секрециясен киметә, тәмәке тартучы ирләрдә сперма эшләп чыгару, сперма һәм сперматозоидларның сыйфаты, аларның хәрәкәтчәнлеге, димәк, балага узу сәләте дә кими.
Кан әйләнеше системасы кан тамырларына никотинның даими тәэсире белән зарарлану эректиль дисфункциягә (импотенциягә) китерә. Көненә тәмәке никадәр күбрәк тартыла һәм тәмәке тарту стажы никадәр күбрәк булса, импотенция үсеше куркынычы шулкадәр югары. Фәнни тикшеренүләр буенча, 40-70 яшьлек тәмәке тартучы ир-атларда уртача яки авыр импотенция, тәмәке тартмаучылар белән чагыштырганда, 2 тапкырга ешрак очрый.
Алкоголь (этанол) — нейротоксик тәэсирле иң көчле агу. Алкоголь куллану организмның барлык системаларына тискәре йогынты ясый. Әгәр репродуктив система турында сөйләсәк, аңа йогынты, барыннан да элек, сперматозоидлар һәм ир-ат җенес гормоннары эшләп чыгару процессына йогынты аша күренә. Күкәйлектә алкоголь кабул иткәндә сперматогенез басыла һәм тестостерон эшләп чыгарыла. Алкоголизм ир-атларның бала тапмау сәбәпләре арасында алдынгы урынны алып тора. Алкоголь шулай ук Кече оча сөягенә, простата бизенә кан агымын көчәйтә, бу исә туктап калган простатит үсешенә ярдәм итә. Репродуктив сәламәтлеккә алкоголь куллану һәм читләтеп, интим якынлыкка җавапсыз мөнәсәбәттә чагыла торган акылның «томанлануы» аша йогынты ясый. 80-90% очракта җенси юл белән йога торган инфекцияләр очраклы җенси бәйләнешләр вакытында исерек хәлдә йога.
Наркотиклар-кеше организмына наркотик йогынты ясый торган химик синтезланган матдәләр. Наркотиклар бик көчле психик һәм физик бәйлелек тудыра, организмны тулысынча «җимерүгә» китерә. Наркотиклар куллану гормональ дисбаланска һәм нерв бозылуларына китерә, шуның нәтиҗәсендә җенси теләк дәрәҗәсе кимү, либидо, ә орлык атылу даими булмый, эректиль дисфункция (импотенция) үсеш ала. Моннан тыш, наркотик интоксикация сперматозоидлар барлыкка килүнең бозылуына, хромосомаларда мутацияләр барлыкка килүгә китерә, бу авыру нәселнең тууына китерергә мөмкин.
Ир-атның тәмәке, алкоголь һәм наркотиклар куллануның теләсә нинди формасы репродуктив функцияне изүгә китерә, бала тапмау, импотенция һәм авыру балалар туу куркынычы арта.
«ЗЦРБ» ДАССОның ЦОЗиМП халыкны гигиена тәрбиясе буенча табиб - Валерия Феоктистова