Террорчылык акты куркынычы булганда халык гамәлләре буенча белешмәлек

2025 елның 20 августы, чәршәмбе

Халыкның кисәтү чаралары һәм гамәлләре
һәм террорчылык акты янаганда яисә уздырганда вазыйфаи затлар

А. шартлаткыч җайланмага охшаган предметны тапканда

а) кисәтү чаралары (профилактика чаралары):
- оешма территориясенә кертү режимын катгыйландырырга (шул исәптән аудио - һәм видео-күзәтү һәм сигнализация системаларын урнаштыру юлы белән);
- шикле әйберләрне табу максатында көн саен территорияләрне һәм биналарны карап йөрергә;
- керүче Мөлкәтне, товарларны, җиһазларны предметлар саны, төрү торышы буенча җентекләп тикшерергә.;
- хезмәткәрләрне, бигрәк тә сак һәм куркынычсызлык бүлекчәләрендә, хезмәт күрсәтүче персоналны (кизү торучыларны, ремонтлаучыларны, җыештыручыларны һ. б.) җентекләп сайлап алырга.;
- килүчеләрне, персоналны һәм зыян күрүчеләрне эвакуацияләү планын эшләү;
- килүчеләргә хәбәр итү чаралары әзерләргә;
 эвакуацияләгәндә җирле сак, ВОХРа яисә объектның иминлек хезмәте бурычларын билгеләргә (ачыкларга) ;
- резерв һәм хокук саклау органнарын чакыру өчен җирле сак, ВОХРа яисә портатив радиоаппаратура объектының иминлек хезмәте хезмәткәрләрен тәэмин итәргә (тәэмин итәргә) ;
- биналарны (территорияләрне) башка оешмаларга арендага биргәндә, объектлар администрациясе ихтыяры буенча тапшырыла торган биналарның торышын һәм җыела торган товарлар номенклатурасын тикшергәндә Администрация функцияләрен төгәл билгеләргә;
- оешма хезмәткәрләрен хокук саклау органнары белән бергәләп, террорчылык шартларында гамәлләр кылу буенча практик дәресләр үткәреп әзерләүне оештыру;
- кешеләр җыела торган урыннан 100 метрдан да якын булмаган автомобильләрне кую урыннарын оештырырга;
-объектны тиешле күләмдә карау планнары әзерләргә, аларда янгын куркынычы булган урыннарны, вакытлыча җыю урыннарын, чүп-чар җыю контейнерларын, урналарны һ. б. тикшерү тәртибен һәм вакытларын күрсәтергә.;
- хезмәт урыннарын, баскыч шакмакларын, техник җайланмалар урнашкан урыннарны артык предметлардан азат итәргә;
- бинадан даими рәвештә калдыкларны бетерүне тәэмин итәргә, территорияне төзелеш урманнарыннан һәм металл чүп-чардан азат итәргә;
- чүп җыю контейнерларын объект биналарыннан читтә урнаштыру мөмкинлеге булганча;
- шикле әйберләр яки террорчылык акты уздыру куркынычы билгеләре табылганда билгеле бер органнарга хәбәр итәргә тиешле телефон номерларын оешманың барлык персоналына җиткерергә.

б) шартлаткыч җайланмага (ВУ)охшаган предметны табу очрагындагы гамәлләр:

ВУ булуын күрсәтә торган билгеләр:
- табылган предметта чыбыклар, баулар, изоленталар булу;
 предмет чыгарган шикле тавышлар, чиертүләр, сәгать текелдәүләр;
- предметтан үзенчәлекле миндаль исе яки башка гадәти булмаган ис килә.

Курку өчен сәбәп булган сәбәпләр:
- шикле затларның бу предмет табылганчы табылуы;
- янаулар шәхсән, телефоннан яки почта җибәрүләрендә.

Гамәл:
1. Тапкан шикле нәрсәгә тимәскә, якын килмәскә, күчермәскә! Тәмәке тартмаска, радиоэлемтә чараларын, шул исәптән мобильләрне дә, әлеге предмет янында кулланудан тыелып торырга.
2. Шикле предметның табылуы турында кичекмәстән күрсәтелгән телефоннар буенча хокук саклау органнарына хәбәр итәргә.
3. Ачыклау вакытын һәм урынын теркәп куярга.
4. 100 метрдан да ким булмаган радиустагы куркыныч зонаны кешеләрдән азат итәргә.
5. Мөмкин булганча шикле предметны һәм куркыныч зонаны саклауны тәэмин итү.
6. Кешеләрне куркыныч зонага якын территориядән оешкан рәвештә эвакуацияләүне тәэмин итәргә (тәэмин итәргә ярдәм итәргә) кирәк.
7. Хокук саклау органнары вәкилләренең килүен көтәргә, шикле предметның кайда урнашканын, аны табу вакытын һәм шартларын күрсәтергә.
8. Алга таба хокук саклау органнары вәкилләре күрсәтмәсе буенча эш итәргә.
9. Шартлау куркынычы турында беркемгә дә хәбәр итмәскә, булган хәл турында белергә кирәк кешеләрдән башка, паника тудырмас өчен.
10. Объектны карау өчен кирәкле күләмдә персонал бүлеп бирергә һәм аны үз-үзеңне тоту кагыйдәләре турында инструкцияләргә (куркыныч предметлар яки куркынычлар табылганда нәрсәгә игътибар итәргә һәм ничек эш итәргә).
11. Объект персоналына чит затлардан нинди дә булса предмет һәм әйберләрне саклауга алу тыела дигән инструкция бирергә.
12. Шартлаткыч җайланмага охшаган предметның тышкы кыяфәтен тасвирларга әзер булырга.
Предмет теләсә нинди төрдә булырга мөмкин: сумкада, төргәктә, пакетта һ.б. шартлау һәм янгын куркынычы янаган урыннарда, төрле коммуникацияләр урнашкан җирләрдә хуҗасыз рәвештә урнашкан. Шулай ук тышкы кыяфәте белән ул шартлаткыч җайланмага (граната, мина, снаряд һ.б.) охшарга мөмкин; чыбыклар, баулар, изолента, скотч тырпаеп торырга мөмкин; сәгать механизмының тибрәнүе, механик чыжлавы һ. б. тавышлар булырга мөмкин; миндаль исе яисә башка таныш булмаган ис булырга мөмкин.
Шикле предметны саклаганда, мөмкин булганча, саклауны тәэмин итүче предметлар (бина почмагы, колонна, калын агач, автомашина һ.б.) артында торырга һәм күзәтү алып барырга.

Б. телефон аша террорчылык акты янаганда

а) кисәтү чаралары (профилактика чаралары):
- персоналга террорчылык акты белән янаган телефон хәбәрләрен кабул итү тәртибе турында Инструкция бирергә.
Шартлау куркынычы турында, шартлаткыч җайланма булу турында телефоннан хәбәр иткәннән соң паникага бирелмәскә. Сабыр һәм әдәпле булырга, сөйләүчене бүлдермәскә. Магнитофон булганда аны телефонга китерергә, сөйләшүне яздырырга кирәк. Бу куркыныч турында үз коллегасына шундук хәбәр итәргә тырышырга, мөмкин булганча, сөйләшү белән бер үк вакытта ул башка аппарат буенча милициянең оператив кизү торучысына һәм ФСБ бүлеге буенча кизү торучыга килеп ирешкән янау турында һәм фаразланган террорчы шалтыраткан телефон номерын хәбәр итәргә тиеш.
Телефон аша янау килгәндә "террорчылык характерындагы янаулар белән телефон элемтәсен кабул итү тәртибе" нигезендә эш итәргә кирәк (2 нче кушымта);
- оешма телефоннарын АОН җайланмалары һәм телефон элемтәсенең тавыш язмалары белән вакытында җиһазландырырга.

б) телефон аша хәбәр алганда гамәлләр:
- килгән һәр шалтыратуга җавап бирергә;
- хокук саклау органнарына телефон аша шалтырату турында хәбәр итәргә;
 кирәк булганда кешеләрне эвакуацияләү планы нигезендә эвакуацияләргә;
–оператив-тикшерү төркеменең, кинологларның һ. б. тоткарлыксыз эшләвен тәэмин итәргә.;
- телефон аша алынган мәгълүматны хокук саклау органнарына һәм оешма җитәкчесенә кичекмәстән тапшыруны тәэмин итәргә.

Якынча форма
шартлау куркынычы турында хәбәр кабул иткәндә гамәлләр

Тыныч, әдәпле булыгыз, сөйләүчене бүлдермәгез. Магнитофонны кабызыгыз (әгәр ул телефонга тоташтырылган булса). Сөйләшүне тулысынча яздыру өчен аппаратның сыйфатсыз эшләвенә таяныгыз.
Сөйләшү беткәч, телефон трубкасын элеп куймагыз!!!

Үрнәк сораулар:
1. Шартлау кайчан үткәрелергә мөмкин?
2. Шартлаткыч җайланма кайда салынган?
3. Ул нәрсәдән гыйбарәт?
4. Ул тышкы яктан ничек күренә?
5. Тагын берәр шартлаткыч җайланма бармы?
6. Шартлаткыч җайланма ни өчен салынган?
7. Сезнең таләпләрегез нинди?
8. Сез үзегез генәме, әллә Сезнең белән тагын берәрсе бармы?

В. язма рәвештә террорчылык акты янаганда

Оешмага язма рәвештә янаулар почта каналы аша да, төрле аноним материаллар (язмалар, язмалар, дискетага язылган мәгълүмат һ.б.) табылу нәтиҗәсендә дә килергә мөмкин.
Шул ук вакытта оешма персоналының аноним материаллар белән эш итү кагыйдәләрен төгәл үтәве зарур.

а) кисәтү чаралары (профилактика чаралары):
 экспедициядә һәм секретариатта (секретарьлар) килгән барлык язма продукцияне җентекләп карау, магнит тасмаларын тыңлау, дискеталарны карау;
- бандерольләргә, посылкаларга, эре төргәкләргә, футляр-төргәкләргә һ.б., шул исәптән реклама проспектларына аерым игътибар бирергә кирәк.
Тикшерүнең максаты-террорчылык акты куркынычы турындагы хәбәрне үткәрмәү.

Г. террорчылар Заложникларны кулга алганда

а) кисәтү чаралары (профилактика чаралары).
Әлеге чаралар гомуми характерга ия һәм уяулыкны арттыруга, пропускларның катгый режимына, төрле билгеләнештәге күзәтү һәм сигнализация системасын билгеләүгә юнәлдерелгән.
Моннан тыш, оешма персоналы мондый ситуацияләрдә эшләргә өйрәтелергә һәм инструкцияләнергә тиеш. Болар барысы да күпмедер дәрәҗәдә оешма территориясендә һәм урнашкан территориядә тоткыннарны алу ихтималын киметергә ярдәм итәчәк.

б) Заложникларны тоткандагы гамәлләр:
- булган хәл турында кичекмәстән кирәкле инстанциягә һәм югарыда күрсәтелгән телефоннар буенча оешма җитәкчесенә хәбәр итәргә;
- үз инициативаң белән террористлар белән сөйләшүләргә кермәскә;
 кирәк булганда басып алучыларның таләпләрен үтәргә, әгәр бу кешеләрнең гомеренә һәм сәламәтлегенә зыян китерү белән бәйле булмаса, террорчыларга каршы килмәскә, әйләнә-тирәдәгеләрнең һәм үз тормышыңны куркыныч астына куймаска;
- көч структураларының тиешле органнары хезмәткәрләренең вакыйга булган урынга тоткарлыксыз баруын (үтүен) тәэмин итәргә;
- ФСБ һәм эчке эшләр министрлыгының махсус бүлекчәләре сугышчылары килү белән аларның командирлары сорауларына җентекләп җавап бирергә һәм аларның эшен тәэмин итәргә.
Оешма хезмәткәрләренә террорчылык актларын уздыру куркынычы шартларында профилактика мәсьәләләре һәм гамәлләр буенча белем һәм күнекмәләрне сеңдерүне тәэмин итү өчен оешма җитәкчесе тарафыннан ФСБ һәм эчке эшләр министрлыгының Җирле органнары белән берлектә объект хезмәткәрләренең куркынычсызлыгын тәэмин итү буенча Инструкция и һәм эш планы эшләнә.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International