2026 елның 17 мае — Бөтендөнья СПИДтан үлгәннәрне искә алу көне
Һәр елны майның өченче якшәмбесендә бөтен дөньяда ВИЧ/СПИД эпидемиясе кемнәрнең гомерен өзгәнен искә алалар. 2026 елда бу кайгылы һәм бер үк вакытта аңлау өчен мөһим дата 17 майга туры килә.
Бу көннең төп максаты — кайгы түгел, ә гамәл. Бу дата сезнең өчен үзегез турында кайгыртырга карар кылган көн булсын.
Беренче тапкыр кешеләр урамнарга СПИДтан үлгәннәрне искә алу өчен, 1983 елда Американың Сан-Франциско шәһәрендә чыктылар. Ул вакытта авыру әле көчәя генә бара иде, ә диагноз берсүзсез үлем хөкеме кебек яңгырады. 1991 елда рәссам Фрэнк Мур кызыл тасма уйлап тапкан, аны бүген дөньяның 75 тән артык илендә миллионлаган кеше киемнәренә кадап куя. 2026 елда Хәтер көне 43 нче тапкыр уздырыла, һәм ул элеккечә проблеманың хәл ителмәгәнлеген искә төшерү булып хезмәт итә.
Медицина уңышларына карамастан, эпидемия гомерләрне алып китүен дәвам итә. Эпидемия башыннан 44 миллионнан артык кеше ВИЧ-инфекция белән бәйле авырулардан үлгән.
Татарстан Республикасында 15907 ВИЧ - инфекцияле кеше исәптә тора, шуларның 85е-балалар һәм 40ы-18 яшькә кадәрге яшүсмерләр.Беренче тапкыр ачыкланганнар арасында 56,8% - 35-49 яшь категориясе, төп тапшыру юлы - җенси -91,7%
Бу һәркемгә үз сәламәтлеге һәм якыннарының сәламәтлеге турында уйланырга сәбәп.
1. Бу инде хөкем карары түгел
Бүген, заманча медицина һәм антиретровирус терапиясе (АРТ) казанышлары нәтиҗәсендә, статусы булган кешеләр (ВИЧ+) вичсыз кешеләр кебек үк озак һәм сыйфатлы яшиләр. Төп шарт-вакытында дәвалана башлау һәм табиб киңәшләрен үтәү. Терапия кабул итүче кешеләр укый, эшли, гаилә кора һәм сәламәт балалар таба. Россиядә гражданнар өчен дәвалану бушлай.
2. ВИЧ күренми, ләкин ул янәшәдә
ВИЧ-инфекция озак еллар дәвамында бөтенләй симптомсыз үтәргә мөмкин. Сез вирусның булуын кешенең тышкы билгеләре, кәефе яки үз-үзен тотышы буенча билгели алмыйсыз. Шуңа күрә үз статусыңны белүнең бердәнбер ысулы-тест узу. Анализны үз партнерың белән елга 1 тапкыр тапшырырга киңәш ителә.
3. Тестны кайчан тапшырырга кирәк?
Сезнең презервативсыз бер генә җенси контакт булса да булган
Сез инъекцион наркотиклар кулландыгыз яки кулланасыз
Сез йөклелекне һәм гаилә төзүне планлаштырасыз.
4. Нәрсә куркыныч, ә нәрсә куркыныч?
Кочаклашырга, үбешергә, дуслашырга, уртак савыт-саба һәм сөлгеләр белән файдаланырга, спорт белән шөгыльләнергә, бассейнда йөзәргә, бергә укырга һәм эшләргә куркынычсыз. Көнкүрештә бөҗәкләр тешләве аша да ВИЧ йоктырылмый.
Куркыныч: сакланмаган җенси контактлар-презервативсыз гомуми энәләр һәм шприцлар куллану, медицина инструментларын кабат куллану.
Диагноз расланса: нишләргә?
Уңай статус турында белү-стресс,әмма бу - тормышның ахыры түгел.
Сезнең гамәлләрегез:
1. Табиб-инфекционистка яки табиб - эпидемиологка мөрәҗәгать итәргә.
2. Аның тәкъдимнәрен үтәргә.
3. Антиретровирус терапиясен кабул итә башларга (РФдә — бушлай).
Бу адымнар сезгә сәламәтлекне, эшкә сәләтегезне сакларга һәм вирусны башкаларга, шул исәптән булачак балаларга да бирмәскә мөмкинлек бирәчәк.
Һәр кеше — үз сәламәтлеген саклауда төп звено. Сез генә үзегезне яклый һәм башкаларны саклый аласыз, үзегезгә карата җаваплы мөнәсәбәт формалаштырып һәм бу мәдәниятне үсеп килүче буынга тапшырып.
Яшел Үзән шәһәрендә кайда тикшеренү узарга мөмкин
ВИЧ-инфекциягә тикшеренүне яшәү урыны буенча поликлиникада бушлай узарга мөмкин
ВИЧ-инфекциягә аноним рәвештә Ситилаб, ГЕМОТЕСТ , KDL клиникаларында тикшерү узарга мөмкин.
«Яшел Үзән үзәк район хастаханәсе» ДАССОның ЦОЗиМП халыкны гигиена тәрбиясе буенча табиб - Валерия Феоктистова