Ботулизмны профилактикалау турында
Роспотребнадзор ботулизмның үзәк нерв системасын зарарлаучы авыр авыру булуын искә төшерә һәм вакытында ярдәм сорап мөрәҗәгать итмәгәндә үлем белән тәмамлана. 2021 елда ботулизмнан 148 кеше зыян күргән, шуларның 22се үлем белән тәмамланган (14,9%). 2022 елның 1 яртыеллыгында ботулизмнан 65 кеше зыян күргән, шуларның 6сы үлем белән тәмамланган (9,2%).
Өйдә консервация әзерләгәндә, нәкъ менә өйдә әзерләнгән әйберләрнең еш кына үлемгә китерүче авыру ботулизм сәбәбе булуын истә тотарга кирәк. Ботулизмны китереп чыгаручылар кислород керү мөмкинлеге булмаганда гына яши. Нәкъ менә шуңа күрә ботулизм белән еш кына герметик ябык консервалар, тозлар һәм өй җитештерүенең төтенен кулланганнан соң авырыйлар, анда продукт калынлыгына һава үтеп керми, һәм авыруны китереп чыгаручыны саклау өчен уңай шартлар тудырыла. Шул ук вакытта ризыкларның тышкы кыяфәте, тәме һәм исе үзгәрми, кайвакыт, һәм бөтенләй мәҗбүри түгел, консерва банкаларының шешүе билгеләнә ала.
Ботулизм споралары табигатьтә киң таралган: аларны даими рәвештә суда, бигрәк тә су төбендәге катламнарда, туфракта табалар, шуннан алар консерваланган һәм эшкәртелгән продуктларга эләгәләр.
КИЧЕРҮ:
1. Базарда һәм очраклы кешеләрдән өй консервасы продуктларын герметик ябык банкаларда сатып алып булмый. Еш кына сату өчен ризыкларны гигиена һәм температура режимы кагыйдәләрен үтәмичә әзерлиләр, эшкәртәләр һәм саклыйлар.
2. Өйдә пешерелгән ризыкларны очраклы кешеләрдән сатып алып булмый: эре кабыклар, Балык аеруча куркыныч толстолобик һәм су төбендәге катламнарда яшәүче башка балыклар. Балыкның эчәклегеннән, аны дөрес эшкәртмәгәндә, споралар мускуллар калынлыгына җиңел үтеп керә.
3. Өй шартларында консерваларны герметик ябык банкаларда гөмбә, ит, балык, кишер, сөгөлдөр, портулак һәм укроптан әзерләргә ярамый. Бу ризыкларны туфракның вак кисәкчәләреннән һәм ботулизм китереп чыгаручы споралардан юып алу авыр.
4. Бозылу һәм черү билгеләре булган ризыкларны консервларга ярамый.
5. Гомум кабул ителгән әзерләү технологиясен бозарга ярамый: тоз, уксус күләмен киметергә, җылылык белән эшкәртү вакытын кыскартырга.
6. Ашау өчен шешенгән банкалардан консервалар кулланырга ярамый.
Мөһим!
1. Өй консерваларын суыткычта яки базда гына саклагыз.
2. Куркыныч ризыклардан әзерләнгән консерваларны ашар алдыннан, 15-20 минут дәвамында температурада җитәрлек эшкәртүгә дучар итегез. Әгәр дә ул консерваларда барлыкка килсә, кайнату токсинны җимерәчәк. Ботулин токсинына балалар аеруча сизгер. Аларга өйдә пешерелгән консерваларны алдан җылылык белән эшкәрткәннән соң гына бирергә мөмкин.
Әгәр дә Сез өй консерваларын яки тәмәке тартканнан соң үзегезне начар хис итсәгез, шунда ук табибка мөрәҗәгать итегез һәм консерваларны ашаганыгызны хәбәр итегез. Консерва калдыклары белән банка, калган балык яки кабык ташламагыз-аларны лаборатория тикшерүенә җибәрергә кирәк. Бу чыганакны тизрәк ачыкларга, диагноз куярга һәм дөрес дәвалауны башларга ярдәм итәчәк.
Бу гади кагыйдәләрне үтәгез һәм сәламәт булыгыз!