НИ ӨЧЕН НӘКЪ МЕНӘ ПЫЧРАК КУЛЛАР»БӘЛА-КАЗА БЕЛӘН ЯНА"?
Пычрак куллар инфекцион һәм паразитар авыруларның тулы спектрын, шул исәптән дизентерия, А гепатиты, корсак тифы, норо - иротавирус инфекцияләре, корт инвазияләре, кискен респиратор авырулар һәм башка күп кенә авыруларны йоктыру факторы булып тора. Авыруны китереп чыгаручы матдәләр турыдан-туры, мәсәлән, гади кул кысышу аша да, зарарланган өслектәр, йомшак уенчыклар һәм көнкүреш чаралары аша да тапшырыла. Балалар шуны аңларга тиеш: тирә-юньдәге барлык әйберләрдә (карандашларда, ручкаларда, китапларда, уенчыкларда, ишек ручкаларында һ.б.) булган пычрак еш кына күз өчен Күренми. Юылмаган куллар белән бу пычрак авыз аша организмга керә, һәм аның белән бергә авырудан сәламәт кешегә төрле авырулар күчә.
Кайбер тикшерүчеләр әйтүенчә, кулларда берничә миллион микроорганизм бар, ә дымлы кулларда микроблар коры кулларга караганда 1000 тапкыр күбрәк. Офис эшләре белән шөгыльләнүчеләрнең кулларында физик эш белән шөгыльләнүчеләргә караганда микроорганизмнар күбрәк чәчелә, шул ук вакытта ир-атларның куллары хатын-кызларга караганда «чистарак» булып чыга. Куллардагы патоген микрофлора санының аермасы тиренең төрле кислоталылыгы (хатын-кызларда ул түбәнрәк), төрле тирләү һәм гормональ фоны белән аңлатыла.
Офиста иң «пычрак» әйберләр дип телефоннар, шул исәптән Мобиль, өстәлләр, клавиатуралар һәм компьютер чычканнары, шулай ук ишек тоткалары һәм яктылык сүндерүчеләре танылган. Күп санлы авыру китереп чыгаручы микроорганизмнар сәгатьләр, беләзекләр һәм боҗралар астында җыела.
Без кулдан кулга тапшырган акча бик еш авыруларның таралуына сәбәп. Нәкъ менә акчаның югары контакт үзенчәлеге табибларны бактериаль анализ ясарга этәрә. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, кәгазь банкнотларда туберкулез микобактерияләре, пневмония, тонзиллит, гепатит, эчәк инфекцияләре, алтын стрептококк, гельминтоз китереп чыгаручыларның киң спектры һ.б. бар. әлбәттә, иске тузган купюралар күбрәк пычранган, чөнки алар әйләнештә озаграк булган. Кызыклысы, зуррак кыйммәтле купюралар вак акчалардан чистарак, чөнки аларны сирәгрәк кулланалар. Металл акчалар да азрак куркыныч тудыра, чөнки металл микроорганизмнар өчен азрак «туклыклы».
БЕЛГЕЧЛӘР НӘРСӘ ӘЙТӘЛӘР?
Гади кулларны сабын белән юу тире өслегеннән микроорганизмнарның 90% кадәрен алып ташларга ярдәм итә һәм контактлы-көнкүреш юлы белән инфекцияләр тапшыруны шактый киметергә мөмкинлек бирә. Бу исбатланган
гади процедура кискен эчәк инфекцияләрен 40% тан артык, ә респиратор авыруларны 25% ка диярлек киметергә ярдәм итә.
КУЛ КЫСЫШУДАН АЗАТ ИТҮ
Бер гасыр элек кенә Россиядә эчәк инфекцияләре таралу проблемасы шулкадәр нык торды
20 нче елларда хәтта «кул кысышудан азат ителгән»махсус билгесе барлыкка килүе бик кискен. Ул елларда кешеләр санитариягә каршы шартларда (кайнар су, сабын булмау) турыдан-туры элемтәләр азрак булган саен, төрле инфекцияләр азрак булачак дип уйлаганнар. СССР вакытында барлык ашханәләрдә ашар алдыннан кулларны юарга чакыручы белдерүләр эленеп тора.
Хәзерге вакытта мондый плакатлар җәмәгать туклануы нокталары интерьерының мәҗбүри өлеше түгел, әмма антисанитария проблемасы башка ысуллар белән яңгырый башлады. Моннан тыш, җәмәгать туклануы учреждениеләренә килүчеләр тарафыннан бу процедураны гамәлгә ашыру өчен кирәкле шартлар тудырыла.
АРТЫК СТЕРИЛЬЛЕК
Шул вакыттан бирле кешелек зур юл үтте, һәм хәзер кулларны юу гадәти процедурага әверелде, аны һәр кеше көн дәвамында берничә тапкыр башкара. Ләкин бу яңа проблема тудырды. Бактерицид сабынны еш куллану куркыныч тудырды-артык чиста куллар, чөнки антибактериаль сабын кеше тиресендәге барлык бактерияләрне, шул исәптән файдалыларын да үтерә. Кеше билгеле бер бактерия мохитендә яшәргә тиеш һәм стерильлеккә омтылырга тиеш түгел. Әгәр дә кеше ул күнекмәгән бактерияләр белән очрашса, бу аның сәламәтлегенә тискәре йогынты ясарга мөмкин. Әмма бактерицид сабынны куллану
бу очраклар аклана. Мәсәлән, кеше авыруны кайгыртканда. Кул гигиенасына аерым игътибар бирергә кирәк булган башка очраклар да бар. Аерым алганда, аларны бәдрәфкә йөргәннән соң, ризык әзерләгәнче һәм ашаганчы, чимал ит һәм балыкка кагылганнан соң, борын чистартылганнан соң яки чишкәннән соң, поддержкаларын алыштырганнан соң һәм хайваннарга, шул исәптән үзенекеләренә кагылганнан соң юарга кирәк. Җәмәгать урыннарына, бигрәк тә транспортка бару шулай ук Кулларны юуны күздә тота.
ЧИСТА КУЛЛАР» АВЫРУЫ"
Бу психологик проблема. Аның хәтта «обессив эш неврозы» яки аблутомания исеме бар. Мондый кешеләрнең кулларын даими юарга теләкләре бар, чөнки куллары пычранган яки зарарланган дип куркалар. Бу тире белән проблемалар тудыра: ул коры, кабыгы, таплар барлыкка килә, тире һава торышының үзгәрүенә сизгер була. Гадәттә, мондый тәртипнең сәбәбе-стресс, борчылу һәм артык арыганлык. Әгәр дә проблеманы үзең хәл итә алмасаң, табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк.
НИ ӨЧЕН ДӨРЕС КУЛ ГИГИЕНАСЫ БИК МӨҺИМ?
1. Йогышлы авыруларның 80% кагылу аша тарала. Тию кешеләр арасындагы аралашуны гына түгел, ә үз авызыңны, борыныңны, ризыгыңны кагылуны да аңлата. Пычрак куллар белән ризыкка кагылу сальмонеллез, диарея, стафилококк инфекциясе кебек инфекцияләргә китерергә мөмкин. Йөзгә пычрак куллар белән кагылып, кискен респиратор вируслы инфекцияләр һәм грипп йоктырырга мөмкин.
2. Пешергәнче һәм бәдрәфкә барганнан соң кулларны юу аеруча мөһим.Кешеләрнең 20% ы гына пешергәнче кулларын юа. Хатын-кызларның 75% тан да кимрәк һәм ир-атларның 50% тан да кимрәк өлеше бәдрәфкә йөргәннән соң кулларын юа. Ә юкка! Һәр тапкыр ачык капкачлы бәдрәфне су белән юганнан соң, бактерияләр (эчәклек таягы, стафилококк) булган вак томан 6 квадрат метрга кадәр мәйданда тарала. Җәмәгать бәдрәфләрендәге бәдрәфләр тирәсендәге җирләрнең 90% ы шундый бактерияләр белән капланган.
3. Бактерияләрнең күпчелеге кулларда бармак очларында һәм тырнаклар астында урнашкан. Күпчелек кеше кулларын гына юа һәм калган өлешләрне калдыра. Иң күп бактерияләр өстенлек итүче кулда. Ләкин уң куллы кешеләр, гадәттә, сул кулларын җентекләбрәк юалар, һәм киресенчә.
4. Кулларны юу өчен киңәш ителгән вакыт ким дигәндә 20 секунд тәшкил итә. Кешеләр уртача 10 секунд эчендә кулларын юалар.
5. Дымлы куллар коры кулларга караганда бактерияләрне 1000 тапкыр ешрак тараталар. Кешеләрнең 20% ы гына кулларын юганнан соң киптерә. Кабат кулланыла торган Тукыма сөлгеләрендә миллионлаган бактерияләр бар. Кулларны киптерү өчен иң гигиена чаралары-бер тапкыр кулланыла торган кәгазь сөлгеләр.
6. Мәктәптә кул юу мәктәп укучылары үткәрмәгән дәресләр санын сизелерлек киметә.Кытайда башлангыч мәктәпләрдә сабын куллану авыру аркасында укучылар үткәрмәгән дәресләр санын 54% ка киметүгә китергән. Сыйныфларда кулларны дезинфекцияләү чараларын куллану укучыларның мондый чаралар күрелмәгән мәктәпләрдәге балаларга караганда уртача 20% ка сирәгрәк авыруларына китергән.
БӨТЕНДӨНЬЯ КУЛ ЮУ КӨНЕН БӘЙРӘМ ИТҮГӘ КУШЫЛЫГЫЗ!
ОНЫТМАГЫЗ, ЧИСТА КУЛЛАР СЕЗНЕҢ СӘЛАМӘТЛЕКНЕҢ НИГЕЗЕ!