Тимер юлда һәм тимер юл транспорты объектларында куркынычсызлык буенча белешмәлек

2026 елның 27 гыйнвары, сишәмбе

Тимер юл-көн саен миллионлаган кеше файдалана торган уңайлы һәм кирәкле транспорт төре. Транспортта тизлекне арттыру күп кенә проблемаларны хәл итте, пассажирларның юлда булу вакытын кыскартты һәм шул ук вакытта кеше өчен бик күп куркыныч тудырды.

Ел саен тимер юл транспорты тәгәрмәчләре астында дистәләгән бала һәм яшүсмер авыр җәрәхәтләр ала. Үлем белән тәмамланган травматизм очраклары шактый. Тимер юл югары куркыныч зонасы булып тора: юлларга якын торганда, үзеңә чиксез уяу һәм әйләнә-тирәдәгеләргә игътибарлы булырга кирәк. Зыян күрүчеләрнең гаиләләрендәге бәхетсезлекләр тимер юлларда булганда куркынычсызлык техникасы кагыйдәләрен бозу яки санга сукмау белән генә түгел, бәлки янәшәдәге кешеләрнең битарафлыгы, игътибарсызлыгы белән дә аңлатыла, алар тимер юлларда булу кагыйдәләрен үтәүне таләп итә алганнар, әмма моны эшләмәгәннәр. Барысы өчен дә тимер юл, ә бигрәк тә балалар өчен - югары куркыныч зонасы. Тик, ничек кенә сәер булмасын, нәкъ менә ул яшүсмерләрне уеннарга, күңел ачуларга һәм күңел ачуларга җәлеп итә.

Ләкин күңелсез статистика балигъ булмаганнарны да, өлкәннәрне дә сагайтырга, аларга сәламәтлекнең, кайчакта тормышның игътибарлылыкка һәм үтәүгә, үз-үзеңне тотуның катгый кагыйдәләренә генә бәйле булуын искәртергә тиеш.

Бәхетсезлек очракларының күбесе мәктәп каникуллары вакытына туры килә. Тимер юлда җәрәхәтләнүнең иң киң таралган сәбәбе-юлларда йөрү, билгесез урыннарда күчү.

Тимер юлда һәм тимер юл транспорты объектларында үз-үзеңне куркынычсыз тоту буенча белешмәлек

1. Тимер юллар зур куркыныч объектлары булып тора. Аларда булганда сез үз тормышыгызны куркыныч астына куясыз. Беркайчан да билгесез урыннарда, моның өчен җиһазландырылмаган урыннарда тимер юл аша чыкмагыз, узып баручы поезд алдыннан йөгереп чыкмагыз. Исегездәме, поездны тиз генә туктатып булмый.

2. Тимер юл аша чыгу өчен күперләрдән, җәяүлеләр өчен түшәмәләрдән һәм кичүләрдән файдаланыгыз, «юл аша чыгу» күрсәткечләренә игътибар итегез, бирелгән тавыш сигналларына колак салыгыз.

3. Светофорның, күчмә сигнализациянең тыючы сигналы булганда һәм шлагбаум булуга карамастан, тимер юл аша чыкмагыз.

4. Вагоннарның түбәләрендә һәм аякларында, күчеш мәйданчыкларында һәм вагон тамбурларында, шулай ук йөк поездларында йөрү катгый тыела.

5. Поезд узганнан соң ук юл арасына чыкмагыз, каршы як юнәлештәге поездның юклыгына инаныгыз. Басып торган состав вагоннары астына кермәгез. Поезд теләсә кайсы вакытта кузгалырга мөмкин.

6. Поездны көткәндә, платформада булганда, тимер юлга чыгу белән уеннар һәм башка күңел ачулар (фото, видео төшерү) оештырмагыз.

7. Электр тогы белән зарарланмас өчен, вагоннарның түбәләренә менмәгез. Контакт челтәрендә югары көчәнеш. Контакт челтәренең, һава линияләренең һәм ясалма корылмаларның терәкләренә һәм махсус конструкцияләренә күтәрелмәгез, пассажир һәм электропоезд вагоннары астындагы ток үткәрүче җиһазларга кагылмагыз.

8. Тимер юл транспортыннан файдаланганда вокзалларда үз-үзеңне тоту, поездларда йөрү кагыйдәләрен үтәгез.

9. Пассажир платформалары һәм хәрәкәт составы астына кермәгез; юлда пассажир платформасыннан сикермәгез.

10. Нагонга керегез һәм поезд тулысынча туктаганда вагоннан чыгыгыз, тик утырту платформасы булган якка гына.

11. Тимер юл транспорты объектларында исерек хәлдә булу тормыш өчен куркыныч.

Тимер юлда тыелган:

1. Тимер юллардан станцияләрдә һәм перегоннарда йөрергә. Тормышыгызны куркыныч астына куймагыз! Тимер юл юлы-йөреп кайтырга урын түгел!

2. Әгәр аңа кадәр ара 400 метрдан ким булса, якын килүче поезд алдыннан тимер юл аша чыгарга һәм йөгереп чыгарга.

3. Каршы юнәлештәге поездның юклыгына ышанмыйча, бер юнәлештәге поезд узганнан соң ук юл аша чыгарга.

4. Станцияләрдә һәм перегоннарда вагоннар астына менәргә һәм юл аша үтү өчен автосцепкалар аша чыгарга.

5. Кырый рельстан 5 метрдан да якынрак тимер юл буйлап үтәргә.

6. Җәяүлеләр үтә торган юллар белән җиһазландырылмаган тимер юл күперләре һәм тоннельләр аша үтәргә.

7. Басмаларда һәм күчеш мәйданчыкларында басып торырга, поезд йөргән вагон ишекләрен ачарга, шәһәр яны поездларының автоматик ишекләрен ачуны һәм ябуны тоткарларга.

8. Поездларда исерек хәлдә узарга.

9. Балаларны утырту платформаларында һәм вагоннарда караусыз калдырырга.

10. Вагоннан юл арасына чыгарга һәм каршы як поезд узганда шунда басып торырга.

11. Платформадан тимер юлларга сикерергә.

12. Платформада төрле хәрәкәтчән уеннар оештыру.

13. Шәһәр яны поездларының вагоннарында (шул исәптән тамбурларда), Җирле һәм ерак араларга йөрүче поездларда тәмәке тарту өчен билгеләнмәгән урыннарда тәмәке тартырга.

14. Платформа буйлап килүче яки китүче поезд вагоны белән янәшә йөгерергә, шулай ук поезд туктамыйча үткәндә платформа кырыеннан ике метрдан да якынрак булырга.

15. Тимер юлда шулай ук рельсларга чит әйберләр салу, поездларга ташлар ыргыту һәм башка хокуксыз гамәлләр кылу тыела, чөнки алар кешеләрнең үлеменә китерергә мөмкин. Әти-әнигә! Тимер юлда балаларны караусыз калдыру ТЫЕЛА-бу фаҗигале нәтиҗәләргә китерергә мөмкин.

Шуны истә тотыгыз: тимер юл объектларында булганда балаларны кулдан тотарга яки кулда тотарга кирәк. Тимер юл уен өчен урын түгел, ә куркыныч зонасы! Үзегезнең һәм балаларыгызның тормышын саклагыз! Тимер юл транспорты эшчәнлегенә теләсә нинди чит тыкшыну законсыз, ул закон буенча эзәрлекләнә һәм үз артыннан җинаять һәм административ җаваплылыкка китерә (балаларның куркынычсызлык кагыйдәләрен бозган өчен аларның ата-аналары җаваплы).

Хөрмәтле өлкәннәр! Үзегез үтәгез һәм балаларны тимер юл транспортында куркынычсызлык кагыйдәләренә өйрәтегез! Балаларыгызны ялгыз калдырмагыз, аларга тимер юл янында уйнарга рөхсәт итмәгез! Тимер юл буендагы балаларның шаяртуларыннан битараф кына узмагыз. Хөрмәтле ата-аналар һәм өлкәннәр! Тимер юлда уеннар оештыручы балалар һәм яшүсмерләр үз гомерләрен һәм сәламәтлекләрен куркыныч астына куялар. Аларның гамьсезлеге поездлар хәрәкәтенең иминлегенә, пассажирларның гомеренә һәм сәламәтлегенә, ташыла торган йөкләрнең сакланышына куркыныч тудыра. Мондый күңел ачулар еш кына балалар һәм өлкәннәр өчен фаҗигале тәмамлана. 

Тимер юл-көн саен миллионлаган кеше файдалана торган уңайлы һәм кирәкле транспорт төре. Транспортта тизлекне арттыру күп кенә проблемаларны хәл итте, пассажирларның юлда булу вакытын кыскартты һәм шул ук вакытта олылар һәм балалар өчен бик күп куркыныч тудырды. Фаҗиганең төп өлеше-олыларның балаларга карата гамьсез, җавапсыз мөнәсәбәте. Ата-аналар тарафыннан контроль булмаганда һәм балалар бакчаларында аңлату эшләре җитәрлек булмаганда.

Тимер юлларга якын булган барлык балалар гомум кабул ителгән кагыйдәләрне үтәргә тиеш,

АЛАРНЫ ИСЕГЕЗДӘ ТОТЫГЫЗ:

 гражданнарга тимер юл аша чыгу һәм чыгу бары тик моның өчен билгеләнгән һәм җиһазландырылган урыннарда гына рөхсәт ителә;

 железнодорож тимер юл аша үткәндә һәм үткәндә гражданнарга моның өчен махсус җиһазландырылган җәяүлеләр кичүләреннән, тоннельләрдән, күперләрдән, тимер юл кичүләреннән файдаланырга кирәк.

 пути юлны җәяүлеләр түшәме буенча кичәр алдыннан хәрәкәт итүче поезд, локомотив яки вагон юклыгына инанырга кирәк.

 по поезд, локомотив яки вагоннар якынлашканда туктарга, үткәреп җибәрергә һәм, күрше юлларда хәрәкәт итүче состав юклыгына ышангач, кичүне дәвам итәргә кирәк. Тимер юлда балалар травматизмын профилактикалау.

Тимер юл-ул югары куркыныч зонасы. Әмма югары куркыныч зонада булганда гражданнарның куркынычсызлык кагыйдәләрен пропагандалаучы плакатларга карап, барыбер аларны бозуны дәвам итә торган кешеләр бар. Әмма барыннан да бигрәк өлкәннәрнең шулай эшләве гаҗәпләндерә, алар үз балаларына һәм оныкларына үрнәк күрсәтәләр, ахыр чиктә үз гомерләрен куркыныч астына куюларын оныталар. Тимер юл яисә колея буйлап барган кешеләрнең җәрәхәтләнү очраклары еш була. Хәрәкәт итүче поездны туктату җиңел түгел. Аның тормоз юлы авырлыгына, юл профиленә карап уртача мең метр чамасы тәшкил итә. Моннан тыш, сәгатенә 100-120 км тизлек белән баручы поездның бер секундта 30 метрны узуын да исәпкә алырга кирәк. Ә җәяүлегә тимер юл аша чыгу өчен кимендә биш-алты секунд кирәк.

Балалар травматизмы югары тизлекле хәрәкәт үсеше шартларында аеруча борчу тудыра. Чөнки балалар реаль куркынычны һәрвакытта да бәяли алмыйлар. Балаларның җәрәхәтләнүен булдырмауның иң нәтиҗәле ысулы булып тизйөрешле поездлар хәрәкәте зонасында да балаларның рөхсәтсез булуына юл куймау тора. Хөрмәтле әти-әниләр! Балаларны саклагыз, аларга тимер юл өслеге янында уйнарга рөхсәт итмәгез.

Сезнең кулда иң мөһиме — бала тормышы. Тимер юлчылар көче белән гражданнарның, бигрәк тә балаларның, җәрәхәтләнү очракларын тулысынча булдырмый калу мөмкин түгел, аларга нәкъ менә аларның ата-аналары яки өлкән иптәшләре билгесез урында тимер юл юлларын кичеп, платформага менеп яки аннан сикереп, автосцепкада яки электропоезд вагоны түбәсендә узарга тырышып, начар үрнәк күрсәтәләр.

Тимер юлга эләккән һәр граждан, юлда булуның төп кагыйдәләрен истә тотып, үзенең иминлеген һәм үзен яки баласын якларга тиеш:

 по поезд якынлашканда платформа кырыена якын тормаска;

 пути юлларны моның өчен катгый билгеләнгән урыннарда кичәргә;

 в вагоннар астына кермәскә;

 җәяүлеләр тимер юлны бары тик билгеләнгән урыннарда гына, җәяүлеләр күперләреннән, тоннельләрдән, кичүләрдән файдаланып үтәргә тиеш.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International