Документларсыз терлекләрне "отышлы" сатып алу реаль срокка китерергә мөмкин

2026 елның 19 феврале, пәнҗешәмбе

Республикада хайваннарның йогышлы авырулары белән бәйле киеренке вәзгыять саклана. Билгесез сатучылардан терлек һәм кош — корт сатып алуның ни өчен куркыныч булуы һәм тәртип бозучыларга нинди җаваплылык янавы турында без начальник урынбасары-Яшел Үзән районының эпизоотиягә каршы эш буенча ветеринария табибы Наталья Гордеева белән сөйләштек.

- Наталья Викторовна, сез агымдагы эпизоотик хәлне ничек бәяләр идегез? Борчылыр өчен сәбәпләр бармы?
- Кызганычка каршы, Россия Федерациясе территориясендәге вәзгыять киеренке кала бирә. Без Африка дуңгыз чумасы, югары патогенлы кош гриппы, кәлтә, бруцеллез кебек куркыныч инфекцияләр кабынуын күзәтәбез. Ветеринария хезмәтләре учакларны локальләштерү буенча барлык чараларны күрүгә карамастан, яңа очраклар илнең төрле төбәкләрендә даими рәвештә теркәлә. Бу авырулар-терлекчелеккә генә түгел, ә бөтен илнең икътисадый иминлегенә дә турыдан-туры куркыныч.

- Инфекция имин хуҗалыкларга ничек эләгә?
- Төп сәбәп-терлекләрне контрольсез кертү һәм аларны чыгышы билгесез булган сатучылардан сатып алу. Кешеләр еш кына җиңелчә эш итәләр: газеталардан, «Авито» дан белдерүләр табалар яки телефоннан сөйләшәләр. Алар терлекне аның сәламәтлегенә ышанмыйча сатып алалар. Күпләр мондый «отышлы» килешүнең һәлакәткә-кануннарны бозуга, кешеләрнең сәламәтлегенә куркыныч һәм җитди экологик нәтиҗәләргә китерергә мөмкинлеген аңламый.

- Намуслы сатучы нинди документлар бирергә тиеш?
- Терлекләр белән теләсә нинди алыш-биреш вакытында ветеринария документлары булырга тиеш. Бу вакцинация һәм сәламәтлек торышы турында тамгалары булган ветеринария паспорты яисә махсус таныклык (белешмә) булырга мөмкин. Әгәр сүз кыргый хайваннар турында бара икән, сатучы аларны аулауга, тотуга һәм үрчетүгә рөхсәт күрсәтергә тиеш. Әгәр бу кәгазьләр юк икән-бу закон бозуның беренче билгесе. Мондый хайванны сатып алырга ярамый.

 Әйтик, кеше терлекне документсыз сатып алган да үз хуҗалыгына алып кайткан. Авыруы кузгалса, аңа нәрсә яный?
- Җаваплылык бик җитди, җинаять җаваплылыгына кадәр. Законны белмәү, билгеле булганча, җаваплылыктан азат итми. РФ Җинаять кодексының 249 маддәсе саксызлык аркасында эпизоотияләр таралуга яки башка авыр нәтиҗәләргә китергән ветеринария кагыйдәләрен бозган өчен җәзаны төгәл регламентлый. Бу штрафлар гына түгел, бу реаль сроклар. Әлеге норма илебезнең биологик иминлеген тәэмин итү өчен кирәк.

- Әгәр хуҗа хайванны сатып алган икән, аңа нишләргә? Үзеңне һәм күршеләрне ничек сакларга?
- Әгәр дә сез хайванны документсыз сатып алган булсагыз да, сез кичекмәстән хәрәкәт итәргә тиешсез.
Беренчедән, терлекне ветеринария хезмәтендә исәпкә куярга кирәк.
Икенчедән, аны изоляцияләү-карантинга урнаштыру (гадәттә бу 30 көн).
Бу вакытта кирәкле тикшеренүләр һәм эшкәртүләр үткәрелә.
Һәм, әлбәттә, зоогигиена таләпләрен төгәл үтәргә кирәк. Иң мөһиме-сатып алу фактын яшермәскә. Ветеринария хезмәтенә вакытында хәбәр итү, вакцинацияләү һәм инспекторларның күрсәтмәләрен үтәү — сезнең ишегалды һәм районның инфекцияләрдән чиста калуының нигезе ул.

Белү мөһим
Җинаять җаваплылыгы
РФ ҖК 249 маддәсе нигезендә, авыр нәтиҗәләргә китергән ветеринария кагыйдәләрен бозган өчен җәза каралган:

Штраф: 120 000 сумга кадәр (яки хөкем ителүченең 1 елга кадәрге чор өчен кереме күләмендә).
Мәҗбүри эшләр: 480 сәгатькә кадәр.
Төзәтү яки мәҗбүри эшләр: 2 елга кадәр.
Ирегеннән мәхрүм итү: 2 елга кадәр срокка.
Куркынычсызлык кагыйдәләре
Терлекләрне ветеринария документларыннан башка сатып алмагыз.
Яңа сатып алынган терлекне төп көтүдән аерым 30 көн карантинда тотыгыз.
Терлек сатып алу яки кинәт үлү турында ветеринарларга шундук хәбәр итегез.
Даими рәвештә вакцинация үткәрегез.
Кая мөрәҗәгать итәргә
Барлык сораулар буенча сез «Зеленодольск РДВБ»ДБУГА мөрәҗәгать итә аласыз.
Адресы: Зеленодольск шәһәре, Столичная урамы, 64.
Телефон: 8 (843) 716-68-22.

"Яшел Үзән Яңалыклары"

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International