Халыкка Язгы ташу, су басу һәм су басу вакытында үзеңне ничек сакларга кирәклеге турында киңәшләр

2026 елның 19 марты, пәнҗешәмбе

Яз-елгаларда су өсте күтәрелү белән бәйле табигый катаклизмнар чоры. Ләкин ни өчен кайбер хәбәрләрдә - язгы ташу, икенчеләрендә - язгы ташу, өченчеләрендә су басу сүзен кулланалар? Әйдәгез, ташу су басудан нәрсә белән аерыла икәнен тикшерик.

Ташу-сезонлы күренеш. Бу елганың иң зур сулылыгы, ул бер үк чорларда кабатлана. Мәсәлән, яз көне кар эрегәнлектән.

Су басу-сезонлы һәм даими күренеш түгел, ул теләсә кайчан булырга мөмкин. Мәсәлән, мул явым-төшемнәр аркасында. Су басу очрагында елгада су өсте кинәт, көтмәгәндә һәм кыска вакытка күтәрелә.

Су басу-ул стихияле бәла, елгада, күлдә яки диңгездә су күтәрелү нәтиҗәләре. Су басу нәтиҗәсендә җирлекне су басуның сәбәбе су басу да, шулай ук язгы ташу да булырга мөмкин.

Күпчелек су басуларны фаразлап була һәм шуның белән югалтуларны киметергә мөмкин. Язгы ташудан озаграк дәвам итә торган язгы ташуны фаразлау катлаулырак (гидрологлар аны алдан ук фаразлый һәм язгы ташу чорында - март-май-су, кагыйдә буларак, озакка күтәрелә). Язгы ташу куркынычы булган чорда апрельдән сентябрьгә кадәр яңгырлар сезоны дәвамында су басу ихтималы бар.

Елга буйларында һәм су басу зонасына эләгә торган җирләрдә яшәүче кешеләр нәрсәләр белергә һәм һәрвакыт истә тотарга тиеш?

Әгәр сезнең йортыгыз су басу ихтималы зонасына эләгә икән, Сезгә эвакуацияләнергә (вакытлыча өйдән китәргә) туры киләчәк.

Су басуны фаразлаганда гамәлләр:

 газны, суны һәм электрны сүндерергә;

 мичтәге утны сүндерергә;

 кыйммәтле әйберләрне һәм әйберләрне югары катларга (чормаларга) күчерергә;

- тәрәзәләрне һәм ишекләрне ябарга, кирәк булганда беренче катларның тәрәзәләрен һәм ишекләрен такта яисә фанера белән тышларга;

- йорт хайваннарын чишәргә, терлекләр өчен утарлар ачарга, йә аларны куркынычсыз урынга куарга.

Әгәр эвакуация турында кисәтү алынган булса:

  уңайлы җылы кием, итек, юрган, акча һәм кыйммәтле әйберләр әзерләргә;

 - өч көнлек азык запасы җыярга;

- беренче ярдәм аптечкасы һәм сез гадәттә куллана торган дарулар әзерләргә;

  паспортны һәм башка документларны су үткәрми торган пакетка төрергә;

  үзең белән бәдрәф кирәк-яраклары һәм пастель эчке кием алырга.

Әйберләрне һәм азык-төлекне рюкзакка, чемоданга яки сумкага салырга. Администрация вәкиле куркыныч зонадан кая һәм ничек (махсус транспорт яки җәяү) барырга кирәклеген игълан итәчәк. Яшәү өчен вакытлыча урнаштыру пунктлары әзерләнә. Беренче чиратта җирле хакимият көче белән балалы хатын-кызлар, инвалидлар, ялгыз өлкән гражданнар һәм югары социаль игътибар таләп итүче башка Категория кешеләр эвакуацияләнә. 

Әгәр сезнең торак пунктка су басу куркынычы янаса, кая мөрәҗәгать итәргә?:

- торак пункт старостасына хәбәр итегез;

-шәһәрегезнең, районыгызның бердәм дежур-диспетчерлык хезмәтенә (бердәм дежур-диспетчерлык хезмәтенә) (бу телефон номерын белегез һәм истә калдырыгыз һәм аны һәрвакыт кул астында тотыгыз);

- ашыгыч ярдәм күрсәтү хезмәтләрен чакыруның бердәм номеры 112;

-Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының янгын-коткару хезмәте телефоны 101 (номер мобиль һәм стационар телефоннардан алына).

Телевидение, радио, интернет аша һава торышы фаразларын һәм мөмкин булган гадәттән тыш хәлләр фаразларын күзәтегез. Җирле хакимият хәбәрләренә, белгечләр киңәшләренә иярегез.

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International